Zorya

O projekcie Zorya

English

Zorya („czuwanie świtu”) to bezpłatna, niekomercyjna mapa sytuacyjna zagrożeń z powietrza dla Polski, pokazująca też kontekst z Ukrainy. Zbiera w jednym miejscu publicznie dostępne informacje: obserwacje dronów i pocisków nad Ukrainą, alarmy w obwodach ukraińskich, ruch lotniczy nad Polską oraz polskie komunikaty o zagrożeniach. Na tej podstawie co minutę ocenia, czy coś może dotyczyć Twojego województwa.

Problem

Kiedy nad wschodnią Polską pojawiają się drony albo pociski, informacje są rozproszone: ukraińskie kanały OSINT, komunikaty RSO i Alert RCB, media, serwisy śledzące samoloty. Trudno szybko ocenić, czy zdarzenie dotyczy mojego regionu, a pojedyncze, niepotwierdzone doniesienia łatwo wywołują niepokój. Zorya ma zebrać te sygnały, uporządkować je i jasno pokazać, skąd pochodzi każda informacja i jak bardzo jest pewna.

Jak to działa

1. Zbieranie danych. Co 60 sekund serwer pobiera dane wyłącznie z otwartych, publicznych źródeł:

  • NEPTUN (neptun.in.ua): śledzenie zagrożeń powietrznych nad Ukrainą (drony typu Shahed, pociski, lotnictwo) oparte na OSINT. To nie są dane radarowe.
  • Alarmy powietrzne w obwodach Ukrainy, pobierane przez NEPTUN.
  • ADS-B (adsb.lol): samoloty nad Polską, które same nadają swoją pozycję, w tym statki powietrzne oznaczone w tym serwisie jako wojskowe w rejonie wschodniej flanki.
  • RSO / Alert RCB (komunikaty.tvp.pl): oficjalne komunikaty dotyczące zagrożeń z powietrza.
  • Media: kanały RSS RMF24 i PAP, filtrowane pod kątem treści o zagrożeniach powietrznych. Ćwiczenia, smog i informacje drogowe są odrzucane.
  • Własny silnik Zorya (Ukraina): czyta publiczne kanały Telegram z rejestru źródeł opublikowanego przez NEPTUN (neptun.in.ua): Siły Powietrzne ZSU @kpszsu, kanały rozpoznania, regionalnych obserwatorów i agregatory. Rozpoznaje typ celu, miejscowość i kierunek regułami (bez AI) i szacuje trasy dronów, rakiet i bomb KAB. MAPA.UA (mapa.ua) tylko uzupełnia obiekty, których silnik nie wychwycił; każdy obiekt ma oznaczone źródło. Osobna warstwa, nie wpływa na ocenę województw.
  • GeoNames (geonames.org, licencja CC BY 4.0): nazwy i współrzędne miejscowości Ukrainy używane przez własny silnik do lokalizacji komunikatów.
  • NOTAM (FAA NOTAM Search, FIR EPWW, co 30 minut): komunikaty dla polskiej przestrzeni powietrznej — strefy zakazane, ograniczone i niebezpieczne, ćwiczenia, strzelania, loty dronów. Obszar jest rysowany z treści NOTAM, a gdy jej brak — jako przybliżony okrąg. Warstwa informacyjna: nie wpływa na ocenę województw i nie służy do planowania lotów.
  • Komunikaty lokalne RSO (komunikaty.tvp.pl): awarie i planowane wyłączenia wody, prądu i gazu oraz zapowiedziane ćwiczenia i testy syren, przypisane do województw. Wybierane automatycznie po treści, z oknem czasowym odczytanym z komunikatu. Nie wpływają na ocenę województw.

Każde źródło ma własny wskaźnik stanu. Dane starsze niż 15 minut nie są brane pod uwagę.

2. Ocena. Dla każdego z 16 województw Zorya liczy punkty w oknie 60 minut. Liczą się: typ obiektu, odległość od polskiej granicy, kierunek lotu względem Polski, wiek i jakość lokalizacji, pewność i liczba potwierdzeń podawane przez źródło, alarmy w przygranicznych obwodach Ukrainy oraz doniesienia medialne. Obiekty oddalone o ponad 250 km od granicy są tylko pokazywane i nie wpływają na ocenę. Oficjalny komunikat o zagrożeniu z powietrza dla danego województwa od razu daje najwyższy poziom. Mapa pokazuje trzy stany: spokój, uwaga i priorytet. Dokładniej Zorya ocenia też każdy z 380 powiatów: drony i pociski oraz alarmy w obwodach Ukrainy liczone są od środka powiatu, a komunikaty RSO/RCB i media — dla całego województwa, bo tylko tyle mówią. Powiat może być najwyżej o stopień wyżej niż jego województwo. Gmina ma poziom swojego powiatu: dokładniejszych danych o zagrożeniach z powietrza nie ma. Po kliknięciu gminy albo wyszukaniu adresu widać odległość i kierunek najbliższych obiektów oraz komunikaty i strefy dotyczące tej gminy.

3. Mapa na żywo. Pokazuje województwa w kolorach poziomu, obwody Ukrainy z aktywnym alarmem, obiekty z NEPTUN z kołem niepewności położenia i śladem oraz samoloty z ADS-B. Mapę można oddalić i zobaczyć cały region: Polskę, Ukrainę i kraje bałtyckie. Podkład mapy: OpenFreeMap / OpenStreetMap.

4. Archiwum. Każdy ślad drona lub Shaheda z NEPTUN jest zapisywany w lokalnym archiwum przez 180 dni, a potem automatycznie usuwany. Archiwum nie jest publiczne: w całości można je odczytać tylko z sieci lokalnej serwera, a na mapie widać jedynie trasę obiektu, który jest właśnie śledzony. Służy do analizy wzorców, np. kiedy i gdzie zagrożenia najczęściej zbliżają się do granicy.

Dla kogo

  • Mieszkańcy Polski, zwłaszcza województw wschodnich, którzy chcą szybko sprawdzić, czy coś dzieje się w ich regionie.
  • Osoby, które mają bliskich w Ukrainie i śledzą sytuację po drugiej stronie granicy.
  • Dziennikarze, samorządowcy, służby kryzysowe i badacze, którzy potrzebują uporządkowanego obrazu z otwartych źródeł.

Zasady

  • Niekomercyjnie. Bez reklam i bez sprzedaży danych. Projekt Fundacji Terra Incognita (wpis do KRS w toku).
  • Tylko otwarte źródła. Zorya pokazuje wyłącznie informacje, które już są publicznie dostępne, i zawsze podaje ich pochodzenie.
  • Prywatność. Bez kont, ciasteczek i reklam, bez zewnętrznych skryptów. Czcionki są hostowane lokalnie.
  • Bezpieczeństwo informacji (OPSEC). Zorya nie ma własnych czujników i nie publikuje pozycji polskich ani sojuszniczych sił, lokalizacji infrastruktury krytycznej ani danych operacyjnych. Nie dodaje niczego, czego nie ma już w otwartych źródłach.
  • Otwarty kod. Kod źródłowy jest dostępny na GitHubie: github.com/mhalaba/zorya.
  • Infrastruktura. Serwer działa w Polsce. Ruch do strony przechodzi przez Cloudflare.

Ograniczenia: przeczytaj, zanim zaufasz

Zorya nie jest oficjalnym systemem ostrzegania. Nie zastępuje syren, Alertu RCB, RSO ani komunikatów służb. W razie zagrożenia stosuj się do poleceń władz, a w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.

  • Dane NEPTUN pochodzą z OSINT, nie z radaru. Pozycje są przybliżone (stąd koła niepewności), mogą być opóźnione, niepełne albo błędne.
  • Zorya nie ma dostępu do polskich ani natowskich danych radarowych.
  • Poziomy uwaga/priorytet wynikają z prostej, jawnej heurystyki, a nie z oceny wojskowej.
  • Źródło może przestać działać. Wtedy jego wskaźnik gaśnie, a ocena opiera się na pozostałych.

Autor i kontakt

Projekt tworzy Matthew Halaba. Serwis prowadzi Matthew Halaba.

Kontakt: [email protected]

Kod: github.com/mhalaba/zorya